De Wereld | BNR

Als Oekraïne de oorlog tegen Rusland verliest, zou de Europese Unie het niet overleven. Dat zegt oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Knapen in BNR De Wereld. Europa zoekt naar manieren om Oekraïne te blijven steunen nu president Trump sancties tegen Rusland heeft opgeschort en toenadering zoekt tot Vladimir Poetin. Volgens Knapen moeten Europese landen onder ogen zien dat de relatie met Washington blijvend is veranderd. 'Europa moet consequenties trekken uit het Amerikaanse buitenlandbeleid', zegt hij. Volgens Knapen is te lang gehoopt dat Trump een tijdelijke uitzondering zou blijken. Ook zonder Trump blijft Europa volgens hem onzeker over de betrouwbaarheid van de Verenigde Staten als bondgenoot. Lees ook | Oekraïne zit nog jaren vast aan VS voor Starlink, Patriots en inlichtingen; niet voor cybersecurity Braziliaanse presidentverkiezingen Zondag kiest Brazilië een nieuwe president. Flavio Bolsonaro, de zoon van oud-president Jair Bolsonaro, won de eerste ronde en geldt als favoriet tegen de huidige…

Je kunt het met recht een exodus noemen: vanuit de hele wereld stromen ze naar hun beloofde land – Israëlische staatsburgers die volgende week bij de verkiezingen hun stem willen uitbrengen. Want volgens de kieswet kan dat alleen in Israël zelf. De oppositie hoopt op een wonder: een paar zeteltjes meer – voldoende om premier Bibi Netanyahu te dumpen. Wat politieke signatuur betreft is die hoop gerechtvaardigd. Een stevige meerderheid onder Israëlische expats is liberaal of progressief. En het gaat om een hoop kiezers. Er wonen zo’n 630.000 Israëliërs in het buitenland. Of die allemaal op 26 oktober naar de stembus gaan valt te betwijfelen, maar een hoop doen dat wel degelijk. Van de 180.000 expats in Amerika maken naar schatting 50.000 gebruik van speciale chartervluchten die nu al af en aan vliegen. Het is een enorme organisatie, waaraan maanden is gewerkt. In het VK wonen 23.000 Israëliërs, in Frankrijk 12.000. Israëliërs zijn erg van de complotten. Een daarvan is dat zoveel expats nu al aankomen omdat ze…

De problemen rond het functioneren van het satellietsysteem Starlink in Oekraïne gaan iedereen aan, zegt voormalig Navo-baas Jaap de Hoop Scheffer. ‘Dat dit enkel de Amerikanen en Oekraïners betreft, kan niet het correcte antwoord zijn.’ Dat zegt hij in BNR De Wereld. Luister ook | 'We hebben geen oorlog, maar ook geen vrede' Woensdag werd het voor de Oekraïense defensie kritieke Starlink-internetsysteem plotseling vanuit de VS begrensd, waardoor een snelle respons op luchtaanvallen werd gefrustreerd. Vandaag, een dag later pas, meldde Oekraïne dat de systemen waren hersteld. Rutte laat via een woordvoerder desgevraagd aan BNR weten dat het gebruik van Starlink iets tussen de Amerikanen en Oekraïne is. De Hoop Scheffer begrijpt dat Rutte zich diplomatiek uitlaat, maar is het er niet mee eens. ‘Ik vind het toch wel iets serieuzer dan uit dit formele antwoord van de Navo blijkt,’ zegt Jaap de Hoop Scheffer, voormalig secretaris-generaal van de Navo. ‘Dit gaat iedereen aan.’ President Zelensky wees na het…

Saoedi-Arabië heeft een kolossaal wapenarsenaal en een grote krijgsmacht, maar is nu al elf jaar niet in staat de Jemenitische Houthi-rebellen te verslaan. De Houthi’s hebben vaker aanvallen gedaan op Saoedische doelen, maar zo heftig als het er nu toegaat is in tien jaar niet gebeurd. Ze blokkeren al een maand de Straat van Bab el-Mandeb, waarmee ze de olie-export door de Rode Zee hebben afgesneden. Amerika is veruit de grootste wapenexporteur ter wereld, en Saoedi-Arabië is, met de aankoop van 12-15 procent van die export, veruit de grootste klant: bijvoorbeeld F-15-gevechtsvliegtuigen, Apache en Black Hawk helikopters, 108 Patriot-systemen – al raken de raketten snel op – een enorm arsenaal aan langeafstandsraketten en tanks. Het Pentagon heeft begin deze maand de verkoop van 48 F-35’s goedgekeurd. Kortom: het kan niet op. Alleen: het werkt niet. Daar zijn verschillende redenen voor. In de eerste plaats is de krijgsmacht slecht getraind. Gevechtsvliegtuigen, helikopters en Patriots, bijvoorbeeld, worden…

In deze aflevering bespreken Martijn Kitsen en Geert-Jan Aan de kwetsbaarheid van Europese militaire bases voor drone-aanvallen en de dreiging van hybride oorlogvoering door Rusland of Iran. De discussie belicht hoe sabotage, cyberaanvallen en desinformatie worden ingezet om te destabiliseren onder de drempel van een conventionele oorlog. Daarnaast wordt de geopolitieke strategie van de NAVO tegenover Russische beïnvloeding besproken, evenals de economische crisis in Cuba door Amerikaanse sancties. Tot slot wordt de politieke situatie in de VS belicht, waarbij Republikeinse kandidaten navigeren tussen hun eigen koers en de invloed van Trump tijdens de midterms.

In deze aflevering analyseert Bernard Hammelburg de geopolitieke situatie in het Midden-Oosten drie jaar na de Hamas-inval in Israël. De column bespreekt de boodschap van president Biden aan premier Netanyahu, waarbij de nadruk ligt op het vermijden van een destructieve wraakcultuur die kan leiden tot internationale isolatie en burgerverlies. Hammelburg reflecteert op historische militaire interventies in Afghanistan, Irak en Vietnam om aan te tonen dat overweldigende militaire slagkracht vaak machteloos is tegen asymmetrische oorlogsvoering door terroristen en guerrilla's. Daarnaast wordt de rol van inlichtingendiensten en het gebrek aan een exit-strategie belicht. De analyse suggereert dat de huidige politieke koers van Israël heeft bijgedragen aan een toename van antisemitisme en internationale isolatie. De aflevering bevat tevens advertenties voor Epassie over employee benefits en Atradius over kredietverzekeringen.

In deze aflevering bespreken oud-diplomaat Ron Keller en politicoloog Paul van der Werven de noodzaak voor een fundamentele hervorming van de Verenigde Naties in hun boek 'Project Wereld'. Zij stellen dat de huidige VN-structuur niet langer effectief is in het aanpakken van mondiale crises zoals oorlog, klimaatverandering en migratie. Daarnaast behandelt de aflevering de Russische dreiging richting de NAVO rond Kaliningrad en de complexe geopolitieke spanningen tussen Zuid-Korea en Oekraïne. Tot slot wordt de Amerikaanse politiek belicht, met specifieke aandacht voor de controverse rond het gebruik van overheidsgeld voor politieke campagnespotjes in de Verenigde Staten.

In deze aflevering van Van Harte en Linksma onderzoekt Ralf Blom de effectiviteit en de impact van boycots. Aan de hand van het historische voorbeeld van Charles Boycott in Ierland wordt uitgelegd hoe een actie kan leiden tot sociale uitsluiting, maar ook waarom moderne boycots vaak beperkt succes hebben. De discussie verschuift naar de huidige situatie rondom producten uit Israëlische bezette gebieden. Blom analyseert de economische cijfers van de Nederlandse handel met Israël en bespreekt hoe de focus op symbolische acties tegen landbouwproducten de politieke kern, zoals Netanyahu, nauwelijks raakt, terwijl het de diplomatieke relaties tussen Nederland en Israël onder grote spanning zet.

In deze extra uitzending van BNR Nieuwsradio spreekt de journalist met de secretaris-generaal van de NAVO, Mark Rutte, tijdens de 81ste Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. Het gesprek richt zich op de veranderende dynamiek binnen het bondgenootschap, waarbij Rutte benadrukt dat de veiligheid van Amerika direct verbonden is met de stabiliteit van Europa en het Arctisch gebied. Rutte bespreekt zijn recente reizen naar de Verenigde Staten, zijn visie op de relatie met Donald Trump en de noodzaak voor Europese landen om meer te investeren in defensie. Daarnaast komen actuele geopolitieke spanningen aan bod, waaronder hybride dreigingen, de oorlog in Oekraïne, de veiligheid in de Rode Zee en de recente ontwikkelingen rondom het verdrag over Groenland.

De minister van Buitenlandse Zaken bespreekt de geopolitieke spanningen tussen grootmachten zoals de VS en China, waarbij hij de noodzaak voor Europa benadrukt om minder afhankelijk te worden. De focus ligt hierbij op maritieme veiligheid, de rol van de VN en het belang van diplomatieke relaties tijdens de Algemene Vergaden van de VN. Daarnaast wordt ingegaan op de noodzaak van internationale samenwerking bij conflicten in de Rode Zee, Oekraïne en Soedan. De sprekers analyseren de complexe situaties in Israël, Libanon en de humanitaire crisis in Soedan, waarbij ze waarschuwen voor het gebrek aan internationale aandacht voor langdurige crises.

In deze aflevering van de column van Bernard Hammelburg staat het diplomatieke isolement van Donald Trump centraal tijdens de 81ste Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. De focus ligt op het staatsbezoek van Xi Jinping aan de Amerikaanse president en de beperkte kans op politieke doorbraken op gebieden zoals de oorlog in Oekraïne en het Midden-Oosten, ondanks overeenkomsten over AI en handelsheffingen. Daarnaast wordt besproken hoe grote mogendheden zich terugtrekken uit het VN-circus en de moeizame voortgang van mondiale doelstellingen zoals de millennium-doelstellingen in Azië en Afrika. De aflevering eindigt met een introductie tot de Grote Tech Show, waarin de impact van de AI-oorlog en innovatie centraal staan.

In deze aflevering bespreken Hanneke van der Werf (D66) en Geert-Jan Haan de toenemende Russische hybride dreiging tegen Europa en de noodzaak voor een Europese veiligheidsstructuur om minder afhankelijk te zijn van de Verenigde Staten. Daarnaast wordt ingegaan op de tekorten aan luchtverdedigingssystemen in Oekraïne. Verder volgt een interview met Mitra Nazar over de politieke repressie, economische instabiliteit en democratische achteruitgang onder Erdogan in Turkije. Tot slot wordt de geopolitieke positie van Erdogan binnen de NAVO belicht, evenals recente ontwikkelingen in de Verenigde Staten rondom AI-gestuurde surveillance en de invloed van geweld in politieke campagnes.

Deze aflevering analyseert de geopolitieke spanningen rondom Saoedi-Arabië en de impact van de Amerikaanse wapenhandel op de stabiliteit in het Midden-Oosten. De focus ligt op de kwetsbaarheid van de Saoedische defensie, die sterk afhankelijk is van Amerikaanse technologie zoals Patriot-systemen en F-15 gevechtsvliegtuigen, terwijl het land wordt aangevallen door Jemenitische Houthis en Iraakse milities. De blokkade van strategische waterwegen zoals de Bab-el-Mandeb en de Straat van Hormuz vormt een directe bedreiging voor de olievoorziening. Verder wordt de diplomatieke houding van Donald Trump onderzocht, waarbij zijn weigering om militair in te grijpen tegen de Houthis wordt gekoppende aan zijn binnenlandse politieke ambities en de wens om uit het Midden-Oosten moeras te stappen. De discussie belicht hoe deze regionale conflicten leiden tot mondiale brandstofprijzen en de politieke verantwoordelijkheid die Trump bij Europese bondgenoten legt.

In deze aflevering bespreken admiraal Rob Bauer en Geert-Jan Haan de geopolitieke spanningen rondom de oorlog in Oekraïne, met specifieke aandacht voor de strategische positie van Poetin en de cruciale rol van China bij de Russische oorlogsindustrie. Er wordt diep ingegaan op de uitdagingen voor de westerse defensie-industrie, waarbij het 'just-in-time' productiemodel een groot risico vormt voor de levering van essentiële wapensystemen zoals de Patriot. Daarnaast analyseert het gesprek de toenemende Russische hybride dreiging in Europa, variërend van sabotage tot cyberaanvallen. De noodzaak voor versterkte Europese verdediging en maatschappelijke weerbaarheid staat centraal, waarbij ook de kwetsbaarheid van kritieke infrastructuur en voedselvoorziening door extreme focus op efficiëntie wordt belicht.

Deze aflevering onderzoekt de controversiële beschuldigingen dat Saoedi-Arabië een rol zou hebben gespeeld bij de aanslagen van 11 september. Aan de hand van details over individuele daders en de rol van Amar al-Bayoumi wordt de vraag gesteld waarom bepaalde informatie in geheime dossiers van opeenvolgende Amerikaanse regeringen verborgen blijft. De discussie belicht de geopolitieke belangen, zoals de olievoorziening en de relatie met de Saudische koninklijke familie, die mogelijk bijdragen aan de geheimhouding rondom dit dossier.

In deze aflevering bespreekt Sander Terphuis de toenemende instabiliteit in Iran en de impact van economische sancties op de bevolking, waarbij hij oproept tot een actievere rol van Europa voor mensenrechten. Daarnaast wordt de politieke onrust in Duitsland belicht, met de focus op de groeiende macht van de AFD en de mogelijke veiligheidsrisico's. Verder staat de crisis bij het Internationaal Strafhof centraal, waarbij advocaat Geert-Jan Knoops wijst op politieke beïnvloeding en inefficiënte procedures. Tot slot wordt de groeiende Amerikaanse weerstand tegen datacenters besproken als een nieuw politiek strijdpunt tussen Republikeinen en Democraten.

In deze column analyseert Bernard Hammelburg de complexe relatie tussen Amerikaanse oliepolitiek en de mondiale benzineprijzen. De discussie richt zich op de impact van de confiscatie van 65 procent van de Venezeliaanse olie door de Verenigde Staten en de vraag of dit de brandstofprijzen voor de Amerikaanse midtermverkiezingen kan verlagen. De analyse belicht de weerbarstige werkelijkheid van de mondiale oliemarkt, waarbij factoren zoals de lage Amerikaanse olievoorraden, de impact van oorlogsvoering op brandstofverbruik en de cruciale rol van de Straat van Hormuz worden besproken. De column concludeert dat een oplossing voor de brandstofcrisis eerder afhangt van de kwestie met Iran dan van deals met Venezuela.

In deze aflevering analyseren experts de verschuiving in de oorlog in Oekraïne naar een economische uitputtingsslag, met specifieke aandacht voor drones, raketten en de impact van Amerikaanse wapenleveranties onder Trump. De discussie behandelt ook de noodzaak van geavanceerde luchtafweersystemen zoals de Patriot. Daarnaast bespreken we de toenemende handelsspanningen tussen Canada en de Verenigde Staten onder het Trump-regime, waarbij de focus ligt op de Canadese nationale identiteit en interne politieke spanningen. Tot slot analyseren we de recente verzoening tussen Donald Trump en Michael Cohen en diens opportunistische strategie om opnieuw gratie te verkrijgen.

Deze column van Bernard Hammelburg analyseert de historische en actuele spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran. De auteur trekt een parallel tussen de mislukte Operatie Adelaarsklauw onder Jimmy Carter en de huidige politieke druk onder Donald Trump, waarbij de focus ligt op de nieuwe harde sancties aangekondigd door minister van Financiën Scott Bessent. Deze sancties zijn extra-territoriaal van aard en kunnen grote gevolgen hebben voor de wereldhandel, waaronder de relaties van China, India en de Europese Unie met Iran. De discussie belicht specifiek de economische risico's voor Nederland, dat een belangrijke partner is in de handel van machines, chemicaliën en agrarische producten. De column onderzoekt of de nieuwe Amerikaanse strategie van sancties op sectoren zoals technologie, goud en luchtvaart effectief zal zijn, of dat Iran simpelweg zal blijven volhouden tegenover de Amerikaanse druk.

In deze aflevering analyseert Hans van Konkingsbrugge de verschuiving in de strijd om de Zwarte Zee, waarbij Oekraïense drones de Russische vloot effectief hebben uitgeschakeld. Daarnaast wordt de groeiende economische druk op Rusland besproken, variërend van brandstoftekorten tot de enorme kosten van de oorlogseconomie en de dreiging van financiële instabiliteit. Verder onderzoekt de aflevering de politieke ontwikkelingen in Europa en de VS. Er wordt gekeken naar de opkomst van de AFD in Duitse deelstaten, de nostalgie naar het DDR-verleden en de impact op de Duitse politiek, evenals de Amerikaanse politieke strijd rondom de zetel van Lindsey Graham onder invloed van Donald Trump.

In deze aflevering analyseren de sprekers de complexe politieke en militaire uitdagingen waar Trump voor staat, met name de spanningen met Iran en de beperkte Amerikaanse wapenvoorraden. Er wordt diep ingegaan op de interne verdeeldheid in het Amerikaanse Congres en de impact van inflatie en economische druk op de Amerikaanse achterban. Daarnaast bespreken we de geopolitieke verschuivingen waarbij de uitputting van Amerikaanse middelen in Oekraïne en het Midden-Oosten gunstig kan uitpakken voor China. De discussie behandelt de strategische belangen rond Taiwan, de effectiviteit van de Chinese krijgsmacht en de interne politieke zuiveringen onder de legerleiding door Xi Jinping.

In deze aflevering van de column van Bernard Hammelburg wordt de complexe en vaak gespannen historische relatie tussen Frankrijk en de Verenigde Staten belicht. De tekst begint bij de Louisiana Purchase in 1803, waarbij Napoleon de Franse kolonie verkocht aan Thomas Jefferson om zijn oorlogskosten te dekken. De analyse beweegt zich vervolgens naar de moderne diplomatieke spanningen, waaronder de terugtrekking van Frankrijk uit de militaire afdeling van de NAVO onder De Gaulle en de recente weigering van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken om de geloofsbrieven van de nieuwe Franse ambassadeur te aanvaarden. De column verbindt historische machtspolitiek met actuele diplomatieke incidenten en politieke wraakacties.

In deze aflevering bespreekt oud-ambassadeur Robert Serri de escalerende situatie in Oekraïne, met specifieke aandacht voor Russische raketaanvallen, het tekort aan luchtafweer en de diplomatieke rol van Trump en Europa. Daarnaast wordt ingegaan op interne Oekraïense politieke spanningen, technologische innovaties zoals drones en het project 'Open Door Ukraine' voor duurzame huisvesting. Verder analyseert de discussie de burgeroorlog in Soedan tussen het regeringsleger en de RSF-paramilitairen. De impact van goudstromen uit Soedan op de financiering van het conflict en de manier waarop deze goudhandel helpt bij het omzeilen van Russische sancties via de Verenigde Arabische Emiraten, staat hierbij centraal.

In deze aflevering bespreken de presentator en hoogleraar Martijn Kitsen de escalatie van het conflict tussen de VS en Iran, met specifieke aandacht voor de strategische betekenis van de Straat van Hormuz en de politieke dilemma's voor Trump. Daarnaast wordt de verschuiving in moderne oorlogsvoering geanalyseerd, waarbij goedkopere technologieën zoals drones de effectiviteit van westerse wapensystemen uitdagen. Verder staat de noodzaak voor fundamentele hervormingen van de Verenigde Naties centraal, inclusief een kritische blik op de machteloosheid van de Veiligheidsraad en de rol van de secretaris-generaal. De aflevering sluit af met een bespreking van de herdenkingsdienst van senator Lindsey Graham in Washington en de dominante aanwezigheid van Donald Trump tijdens deze ceremonie.

In deze aflevering van Boekenstein en de Wijk analyseert Bernard Hammelburg de mislukte geopolitieke doelstellingen van het duo Netanyahu en Trump met betrekking tot Iran. De column behandelt de vijf oorspronkelijke doelen, waaronder het uitschakelen van het nucleaire programma en het garanderen van vrije scheepvaart, en stelt dat deze niet zijn bereikt. Er wordt dieper ingegaan op de huidige spanningen in de Straat van Hormuz, de interne politieke druk in Israël en de VS, en de impact van het Amerikaanse beleid op de Europese veiligheid.

Deze aflevering behandelt de recente politieke en militaire verschuivingen in Oekraïne, met aandacht voor de nieuwe legerleiding, het ontslag van minister Fedorov en de spanningen rondom de mobilisatie. Er wordt dieper ingegaan op de strijd tussen modernisering en traditionele militaire structuren, evenals de impact van corruptiebestrijding op de politieke dynamiek rondom Zelensky. Daarnaast analyseren we de complexe politieke situatie in Israël, waar de rivaliteit tussen Netanyahu en Eisenkot en de rol van het Hoge Rechtshof de vorming van een nieuwe coalitie onder druk zetten. Tot slot werpen we een blik op de Verenigde Staten, waarbij de lage steun voor oorlogen onder de Amerikaanse bevolking en de politieke strategieën in het Congres centraal staan.

Deze aflevering begint met de aankondiging van de FD Gazelle 2026, een initiatief van het Financieel Dagblad om de snelst groeiende bedrijven in Nederland te belonen. Vervolgens behandelt de column van Bernard Hammelburg de geopolitieke spanningen en de historische parallellen tussen de Vietnamoorlog onder Nixon en de huidige militaire situatie rondom Iran. De tekst belicht de politieke weerstand in de Amerikaanse Senaat tegen extra defensiebudgetten en de risico's van een langdurig conflict dat kan uitmonden in een onoverwinnelijk moeras.

In deze aflevering analyseren oud-diplomaat Maarten van Rossum en diverse experts de escalerende geopolitieke spanningen tussen de VS, Iran, Israël en Libanon, met specifieke aandacht voor de strategische machtsverhoudingen en de kwetsbaarheid van diplomatieke overeenkomsten. Daarnaast wordt de politieke onrust in Oekraïne na het ontslag van minister Fedorov besproken, evenals de toenemende druk van de Verenigde Staten op het Internationaal Strafhof (ICC). Tot slot werpt Jan Postma vanuit Washington een licht op de strategie van Donald Trump om twijfel te zaaien over de Amerikaanse verkiezingsuitslag van 2020.

In deze column van Bernard Hammelburg wordt de geopolitieke spanning tussen de Verenigde Staten en Iran geanalyseerd aan de hand van een schaakmetafoor. De tekst onderzoekt de beperkingen van het Amerikaanse beleid onder Trump, waarbij de focus ligt op de strategische controle over de Straat van Hormuz, de nucleaire ambities van Iran en de economische gevolgen van sancties. De auteur bespreekt de uitdagingen voor de Amerikaanse strategie, waaronder de politieke risico's van het inzetten van grondtroepen en de logistieke complexiteit van een grotere militaire aanwezigheid. De discussie omvat ook de impact op de mondiale olievoorziening en de beperkte diplomatieke mogelijkheden voor de Verenigde Staten in deze voortdurende machtsstrijd.

In deze aflevering analyseren Jaap de Hoop-Scheffer en Geert-Jan Haan de NAVO-top in Ankara, waarbij de nadruk ligt op het contrast tussen diplomatieke resultaten en de onrustbarende publieke houding van Donald Trump. De discussie behandelt de spanningen rondom het Groenland-dossier en de zorgen over de betrouwbaarheid van Artikel 5 onder het presidentschap van Trump. Daarnaast wordt de rol van Mark Rutte als toekomstig secretaris-generaal besproken, waarbij hij fungeert als buffer tussen de VS en Europese bondgenoten. De sprekers reflecteren op de geopolitieke houding van Trump ten opzichte van Rusland en China, de militaire steun voor Oekraïne en de noodzaak voor Europa om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor defensie.

Deze aflevering behandelt de spanningen binnen de NAVO-top in Ankara, waarbij de invloed van Donald Trump en de angst binnen het bondgenootschap centraal staan. De focus ligt op de discussie over defensie-investeringen, de verhouding tussen de Verenigde Staten en de Europese lidstaten, en de vraag hoe Europa zich kan handhaven in een tijdperk van politieke onvoorspelbaarheid door leiders als Trump, Putin en Xi. Daarnaast wordt kort de situatie in Moerdijk aangestipt, waar de energietransitie de inwoners van het Brabantse dorp onder druk zet.

In deze aflevering analyseren experts de verschuivende machtsdynamiek binnen de NAVO, met specifieke aandacht voor de toenemende druk op Europese defensie-uitgaven en de veranderende rol van de Verenigde Staten. De discussie belicht de strategische positie van Oekraïne als veiligheidsleverancier en de geopolitieke complexiteit van Turkije als sleutelspeler tussen het Westen en Rusland. Daarnaast wordt de focus verlegd naar de binnenlandse politieke spanningen in de Verenigde Staten. De spreker reflecteert op de historische erfenis van de Burgeroorlog, de impact van de jaren 60 op de huidige cultuur, en hoe politieke figuren zoals Donald Trump de Amerikaanse geschiedenis gebruiken om een specifiek narratief te creëren.

In deze column van Bernard Hammelburg wordt de geopolitieke strijd in de Zuidzee belicht, waarbij de focus ligt op de strategische rol van Vanuatu. De eilandstaat vormt het middelpunt van een machtsstrijd tussen het Westen en China om de controle over de wateren tussen Fiji, Nieuw-Kaledonië, Nieuw-Zeeland en Australië. Terwijl Australië probeert een Chinese militaire basis te voorkomen via economische bijstand en veiligheidsverdragen, gebruikt Vanuatu zijn positie om beide grootmachten te bespelen. De auteur trekt parallellen met de Europese focus op de relatie met de Verenigde Staten onder Donald Trump en bekritiseert het gebrek aan een concrete China-strategie in Den Haag en Brussel. De discussie benadrukt het belang van vrije doorvaart in de Zuid-Chinese Zee en de Stofzee voor de veiligheid van bondgenoten zoals Japan, Zuid-Korea, Taiwan en Australië.

In deze aflevering analyseert Martine van den Berg de politieke kwetsbaarheid van de Israëlische premier Netanyahu, waarbij ze de moeizame coalitievorming, de spanningen in Libanon en Gaza en de mogelijke afname van Amerikaanse steun bespreekt. Daarnaast wordt de geopolitieke positie van middenmachten onderzocht, met aandacht voor de noodzaak van samenwerking tussen landen als Nederland, Japan en Taiwan om zelfredzaamheid te vergroten in een instabiele wereld. Verder wordt de rol van de VS belicht, van Rutte's diplomatieke pogingen in de Oval Office tot de politieke lading van de 250ste verjaardag van de Verenigde Staten onder invloed van Donald Trump. De aflevering eindigt met een blik op de diepe politieke verdeeldheid en financiële ondoorzichtigheid binnen de huidige Amerikaanse politiek.

Deze aflevering bespreekt het nieuwe boek Regime Change Inside the Imperial Presidency of Donald Trump, geschreven door New York Times-veteranen Maggie Haberman en Jonathan Swan. De focus ligt op de onconventioneels bestuurscultuur van Donald Trump, waarbij de auteurs details onthullen over zijn persoonlijke gewoonten, zijn gebruik van verbale tirades en zijn neiging om belangrijke besluitvorming, zoals acties richting Iran, buiten de reguliere ministerraad om te voeren. Het boek werpt licht op de dynamiek binnen zijn staf en de manier waarop hij de regering naar zijn hand probeert te zetten.

Sander Terphuis, jurist en mensenrechtenverdediger afkomstig uit Iran, ziet in het ondertekende memorandum tussen Amerika en Iran vooral winst voor de machthebbers in Teheran. In het memorandum staat dat Amerika en Iran elkaars soevereiniteit respecteren en zich niet meer bemoeien met binnenlandse aangelegenheiden. ‘Het regime zit nu alleen maar steviger in het zadel’, aldus Terphuis. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg. Luister ook | 'Meer steun aan Oekraïne en meer druk op Rusland nodig voor kansrijke vredesbesprekingen' Terphuis schetst hoe Trump volgens hem is afgegleden van harde beloftes richting de Iraanse oppositie naar deze deal. ‘Trump koopt een bestand’, zegt Terphuis. Daarmee doelt hij op de driehonderd miljard dollar die Amerika gaat betalen aan Iran voor wederopbouw en het opeffen van sancties. Terphuis denkt dat dit laatste vooral een boodschap is richting China. Tegelijk waarschuwt hij dat Teheran zijn drie pijlers – nucleaire capaciteit, ballistische raketten en milities…

Donald Trump heeft, sinds het eerste schot op 28 februari, 39 keer het bereiken van een wapenstilstand, vrede of – in zijn terminologie – een ‘deal’ met Iran aangekondigd. Nu ook Iran zegt dat er vrijdag in Genève een overeenkomst wordt ondertekend, kunnen we de Amerikaanse president in elk geval het voordeel van de twijfel geven. Maar wat er wordt getekend is niet meer dan een ‘memorandum of understanding’ van twee pagina’s met 14 punten, waarover daarna twee maanden wordt onderhandeld. Zo’n MoU is een niet meer dan een intentieverklaring. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Oekraïne heerst een lichte euforische stemming, nu Oekraïne Rusland steeds harder weet te raken, ziet Alle Dorhout, scheidend ambassadeur voor Nederland in Oekraïne, maar we moeten wel waakzaam blijven. 'Dat mag ons niet afleiden van wat nodig is, doorgaan met steun aan Oekraïne en meer druk op Rusland'. Hij is, samen met Europaverslaggever Geert Jan Hahn, te gast in BNR De Wereld. Luister ook | 'Trump heeft op alle fronten de plank misgeslagen' Volgens Doorhout keert de dynamiek aan het front langzaam in Oekraïens voordeel en is de eigen defensie-industrie, vooral op dronegebied, uitgegroeid tot een ‘lichtend voorbeeld’ voor Europa. 'De deep strike capability van Oekraïne is steeds groter geworden', zegt Doorhout, ambassadeur in Oekraïne. Hij wijst op het verzadigen van de Russische luchtverdediging en de inzet van langeafstandsraketten als Flamingo, die doelen diep in Rusland en op de Krim raken. Luister ook | Hup hup hup, tijd voor de terugkeerhub - 2 juni 2026 De kansen voor het Europese asiel- en…

Op 21 oktober 1983 kwamen bij een aanslag op een kazerne op het vliegveld van Beiroet 231 Amerikaanse mariniers om het leven. Het is voor het corps mariniers nog steeds de meest dodelijke dag sinds de slag om Iwo Jima, een Japans eilandje, in februari en maart 1945. De aanslag in Beiroet werd gepleegd door een groep die zichzelf ‘Islamitische Jihad’ noemde. In 1985 werd de naam gewijzigd in Hezbollah. In mei 2003 vonniste een Amerikaanse rechtbank dat Iran verantwoordelijk en aansprakelijk was voor de aanslag in Beiroet, aan de hand van bewijs dat de orders en de financiën uit Teheran kwamen. Dat alles maakt Hezbollah een aardsvijand van de VS. Het verklaart de houding van president Trump tegenover de Israëlische premier Netanyahu. Trump is woest over de verbreking van het staakt-het-vuren door Israël en Iran. Maar over de noodzaak van een bestand tussen Israël en Hezbollah is hij iets milder. Hij vindt dat het moet, maar snapt ook de koppigheid aan Israëlische kant wel. Hezbollah blijft het noorden van…

Libanon en Israël zijn het eens geworden over een staakt-het-vuren en het geleidelijk uitschakelen van Hezbollah als krijgsmacht. Toch blijft ook dit bestand zeer broos, want Hezbollah wijst het akkoord af. Luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, ziet het somber in. Ook rond Iran. Hij is te gast in BNR De Wereld. Luister ook | 'Mensen begrijpen de essentie van de oorlog in Oekraïne beter dan politici' 'We zijn nu slechter af dan op 27 februari', zegt Bolder. 'Trump heeft op alle fronten de plank misgeslagen. Er was namelijk bijna een deal, maar Trump vond het niet goed genoeg.' Dat Trump en zijn adviseurs niet aan zagen komen dat Iran de Straat van Hormuz zou kunnen inzetten als wapen noemt Bolder ook een blunder. Tussen Israël en Hezbollah is de situatie gecompliceerder. Hezbollah blijft het noorden van Israël bestoken als reactie op de verdere inname van het zuiden van Libanon door Israël. Bolder legt uit dat Hezbollah onder meer…

Voor Donald Trump is de oorlog in het Midden-Oosten een totaal uit de hand gelopen chaos, en het lukt hem maar niet om tot een solide bestand te komen. Officieel geldt er een staakt-het-vuren met Iran, maar dat wordt van weerskanten voortdurend geschonden. Nog ingewikkelder is de oorlog tussen Israël en Hezbollah, onlosmakelijk met het Iraanse conflict verbonden. Trump heeft nog niets concreets uit de oorlog en het schijn-bestand kunnen slepen. Het leiderschap dat hij met de Israëliërs heeft uitgeschakeld, is vervangen door opvolgers die minstens zo meedogenloos omgaan met oppositie in eigen land. Ze zijn ook strategisch behendiger. Het nucleaire verrijkingsprogramma is intact, een indrukwekkend arsenaal aan ballistische raketten en drones staat opnieuw klaar, en de Straat van Hormuz blijft afgesloten. De voorlopige erfenis voor Trump is vertwijfeling in zijn achterban, ruzie met de NAVO, uit de hand lopende inflatie en een dreun voor het wereldwijde monetaire stelsel. Ondanks zijn voortdurende optimistische…

'De politici in Europa zijn nogal traag', stelt Jaap Scholten. In zijn rol als voorzitter van Protect Ukraine ondersteunt hij de Oekraïense krijgsmacht tegen de Russen. De steun die hij vanuit Nederland ervaart is overweldigend, maar dat is niet dankzij de politici. 'Wat ik de politici in Europa verwijt is dat ze niet uitleggen aan de mensen hoe essentieel deze oorlog is'. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | Schröder als EU-onderhandelaar? 'Die kans is wel klein' In Oekraïne ziet Scholten een lichte kentering in het sentiment ontstaan nu het slechter gaat met Rusland. 'De Oekraïners zijn positief, al lopen ze wel op hun tandvlees.' Volgens Scholten is het naïef om te denken dat er nu onderhandelt moet worden met Rusland. 'Je moet Oekraïne alle wapens sturen die je hebt en wachten tot Rusland naar je toekomt om te praten.' Scholten, die in Hongarije woont, ziet in zijn eigen land Hongarije dat het sentiment daar ook enorm…

Op 22 juni 1941 viel Duitsland de Sovjetunie binnen. Drie jaar, tien maanden en twee weken later tekenden de Sovjets de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland. Ze hadden zo’n 3000 kilometer afgelegd. De oorlog kostte hen 27 miljoen levens. Op 24 februari 2022 viel Rusland het nog niet bezette deel van Oekraïne binnen. Die oorlog duurt nu vier jaar, drie maanden en 3 dagen – langer dus dan de Tweede Wereldoorlog. In die tijd is het front gemiddeld een kilometer of dertig opgeschoven en sneuvelden 352.000 Russische soldaten. Hoe we ook naar de oorlog kijken, wat er langs het front gebeurt is zonder meer een enorme Oekraïense prestatie. Weliswaar sneuvelden 120.000 soldaten, maar dat is aanmerkelijk minder dan aan Russische kant, en in feite beweegt het front nauwelijks. Vergeleken met de Sovjets in de Tweede Wereldoorlog zijn de hedendaagse Russen simpelweg prutsers. Vandaar dat de Russische luchtoorlog zich vooral richt op burgerdoelen, zoals deze week in Kyiv. We moeten nieuwe Russische dreigementen met…

De kans is niet groot dat de EU Gerhard Schröder naar voren schuift als onderhandelaar, mochten Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten om de tafel gaan. Dat zegt Tom Berendsen, minister van Buitenlande Zaken. Eerder schoof Poetin de voormalig Bondskanselier van Duitsland naar voren als mogelijke bemiddelaar. In eventuele onderhandelingen tussen Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten moet Europa volgens Berendsen wel aan tafel zitten. Een EU-onderhandelaar moet volgens de minister dan een duidelijk mandaat én de steun van alle EU-lidstaten hebben. Minister Berendsen is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn. Luister ook | 'Europa's reactie richting Poetin is verbijsterend en beschamend' Direct na het gesprek vertrekt Berendsen naar Zweden voor een bijeenkomst met de ministers van Buitenlandse zaken van de NAVO-landen, ter voorbereiding op de NAVO-top in Ankara. Daar treft Berendsen Europese collega-ministers die allen de Europese bijdrage aan de NAVO willen vergroten. Ondanks de…

Voor bedrijven en overheden geldt dat ze voor grote projecten een aanbestedingsprocedure moeten volgen. Werkt in het algemeen goed, en bespaart aandeelhouders en de belastingbetaler een hoop geld. De EU hanteert kennelijk een soortgelijk model met het plan bedrijfstakken zoals de chemische- en machine-índustrie te dwingen orders voor zogenoemde ‘kritische onderdelen’ te verdelen over tenminste drie leveranciers. Het doel is niet om voordeliger in te kopen en dus goedkoper te leveren, maar om, zoals de Financial Times het noemt, de afhankelijkheid van China te blokkeren. De Europese Commissie vergadert er op 29 mei over. Het ziet eruit als olie op het vuur voor ondernemers die toch al klagen over de Brusselse bemoeizucht en regeldruk. De vraag is wat het uitmaakt. Bij zogenoemde ‘kritieke onderdelen’ denken we aan zeldzame metalen, batterijen of onderdelen van batterijen, de auto-industrie. Maar het gaat veel verder. Zo ongeveer elk kabeltje, 1,5 volts batterijtje, beeldscherm, toetsenbord, computermuis,…

Het is 'verbijsterend' hoe Europa deze week heeft gereageerd op de Russische president Poetin, vindt oud-topdiplomaat Ron Keller. Poetin stelde voor om te onderhandelen met Europa, onder leiding van voormalig bondskanselier Gerhard Schröder. Die laatste suggestie wees EU-buitenlandchef Kaja Kallas resoluut van tafel, maar Europa heeft meer tijd nodig om te bepalen of en waarover we met Poetin zouden willen praten. 'Beschamend', noemt Ron Keller dat. Hij is deze hele uitzending te gast. Luister ook | 'De kwetsbaarheid van Europa op defensie is zo enorm, we hebben Amerika keihard nodig' Volgens Keller had Europa allang de draaiboeken klaar moeten hebben om te bepalen hoe je in welk scenario op Poetin reageert. 'We hebben ons huiswerk niet gedaan', zegt Keller, die in het verleden onder meer ambassadeur was in Rusland, Oekraïne, China en Turkije. Dat Poetin nu met deze zet komt is volgens Keller tactisch erg slim, vooral nu het met Rusland op het slagveld steeds slechter gaat en er ook in Rusland zelf…

In het Chinese Wuhan, de bron van de coronapandemie, begon op 23 januari 2020 de bouw van een nieuw ziekenhuis. Tien dagen later ging het open, met alles erop en eraan. Als de nood maar hoog genoeg is en de wil echt groot, kan zoiets, en we waren er behoorlijk van onder de indruk. Bij ons kost alleen de bouw en inrichting van zo’n project een jaar of tien. Wij hebben namelijk een klein ongemak, waarvan de Chinezen nog nooit hebben gehoord: democratie. Vergunningen? Inspraak? Hoorzittingen? Budgettaire goedkeuring? Aanbesteding? Bijscholing? Toezicht? Daar heeft de dictatuur geen boodschap aan. Het is dat mechanisme dat Xi Jinping op grote voorsprong zet bij de onderhandelingen met zijn bezoekende rivaal, Donald Trump. Je kunt zeggen dat Trump behoorlijk zijn best doet om de democratie te ontmantelen, maar er is nog altijd een scheiding der machten. De onafhankelijk rechtspraak mag hem nogal eens tegemoetkomen, maar het Hooggerechtshof heeft – bijvoorbeeld – zijn beleid van extreem hoge heffingen aan andere…

Europa heeft heel veel moeite met de manier waarop Amerika onder leiding van Trump met ons continent omgaat. Maar het verbreken van de banden met elkaar is juist niet wat we moeten doen, vindt Geoffrey van Leeuwen, stafchef van Mark Rutte bij de NAVO. Volgens hem heeft Europa geen keus. 'De kwetsbaarheid van Europa op het gebied van defensie is zo enorm.' Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn. Luister ook | 'Kans op een betere nucleaire deal tussen VS en Iran is buitengewoon klein' Van Leeuwen verwijst daarbij naar de capaciteiten die Europa op militair gebied heeft. Een confrontatie met Rusland ziet hij op dit moment somber in zonder de Amerikanen. 'Ik zie niet in hoe we daar nu goed uitkomen.' De F-35 is volgens hem het beste toestel ter wereld. Op de vraag of we het ook met een iets minder Europees toestel kunnen antwoordt hij dat dat niet wenselijk is. Bovendien heeft de NAVO zonder Amerika grote gevolgen voor ons defensiebudget. 'Dan moeten we wel acht tot negen…

In oorlogstaal heet een oorlogsgebied een ‘theater.’ De Straat van Hormuz is zo’n gebied. Pete Hegseth, de Amerikaanse minister van defensie, maakt er ook een theatervoorstelling van. Terwijl de drones en raketten over het water scheren, houdt hij vol dat het ‘bestand’ met Iran nog steeds geldt. Het is een diplomatieke goocheltruc: hoe kun je spreken van een staakt-het-vuren wanneer de Amerikaanse marine Iraanse boten tot zinken brengt en Teheran openlijk jacht maakt op commerciële schepen? De werkelijkheid is dat Amerika en Iran elkaar vier weken geleden als reddingsboei een bestand toewierpen, maar die zonk. De Amerikaanse marine begeleidt nu schepen onder de noemer ‘Project Freedom’, een operatie die Hegseth handig probeert los te koppelen van de bredere oorlogvoering. Maar de scheidslijn tussen ‘begeleiding’ en ‘gevechtshandelingen’ is flinterdun. Als er gericht op schepen wordt geschoten, is het woord ‘bestand’ niets meer dan een holle frase voor binnenlandse Amerikaanse politieke consumptie. De reden…

Trump wil dat Iran tekent bij een kruisje voor een nieuwe nucleaire deal. De kans dat Trump er een betere deal uithaalt dan Obama in 2015 is 'buitengewoon klein', dat zegt Piet de Klerk, oud-diplomaat bij het Internationaal Atoomenergieagentschap. In 2014 was hij hoofdonderhandelaar op de nucleaire top in Den Haag. Hij is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld. Luister ook | ‘Wij moeten onderdeel zijn van de oplossing in de oorlog in het Midden-Oosten' De Klerk denkt dat de kans op een betere deal zoveel kleiner is geworden door een gebrek aan vertrouwen. 'Het vertrouwen tussen de VS en Iran is weg. In de eerste plaats omdat Trump het heeft opgezegd en toen men weer ging praten heeft Amerika de onderhandelingen afgekapt en begon het met bombardementen. Daarnaast is het onvermijdelijk dat zo'n akkoord ingewikkeld wordt.' De Klerk verwijst daarbij naar het vorige nucleaire akkoord, dat bestond uit 160 pagina's. 'Als je ziet hoe lang Obama erover heeft gedaan. Dat gaat op korte termijn gewoon niet…